Kanada-Türkiye vergi mukimliği ve anlaşma rehberi

Kanada ile Türkiye arasında yaşayan veya gelir elde eden kişiler için ilk soru vatandaşlık değil, ilgili dönemde vergi bakımından hangi ülkede mukim olunduğudur. Göçmenlik izni, pasaport ve vergi mukimliği ilişkili olabilir fakat aynı test değildir. Maaş, kira, şirket, yatırım veya emeklilik gelirinin sonucu gelir türüne ve ikili anlaşmanın ilgili maddesine göre değişir.

Bu yazı yalnız genel bilgilendirmedir; kişisel vergi veya hukuk görüşü değildir. İki ülkeli dosyada beyan vermeden, varlık satmadan ya da mukimlik değişikliği bildirmeden önce sınır ötesi deneyimli yetkili vergi uzmanından yazılı değerlendirme alın.

Kanada vergi mukimliğini bağlarla değerlendirin

CRA newcomer sayfası, vergi yükümlülüğünün residency status’a bağlı olduğunu ve çoğu yeni gelenin Kanada’da yeterli residential ties kurduğu tarihte vergi mukimi olduğunu açıklar. Ev, eş veya common-law partner, dependants ve diğer bağlar değerlendirmede önem taşır.

“183 gün” kuralını tek başına kullanmayın. Önemli bağlar, olağan yaşam yeri ve başka ülkeyle anlaşma hükümleri sonucu değiştirebilir. Geliş ve ayrılış tarihleri, evlerin kullanım durumu, aile yeri, çalışma, banka, sağlık ve ehliyet kayıtlarını kronolojik saklayın.

Kanada vergi mukimi olunan dönemde dünya gelirinin Kanada beyannamesinde raporlanması gerekebilir. Kanada mukimliği başlamadan önceki gelir ile sonraki geliri tarih ve kaynak bazında ayırın. Yabancı para tutarlarında kullanılan döviz kuru kaynağını ve tarihi kaydedin.

Anlaşmayı gelir türüne göre okuyun

Kanada Maliye Bakanlığının Kanada-Türkiye vergi anlaşması metni, residence, employment, business profits, immovable property, dividends, interest, royalties, pensions ve capital gains için ayrı maddeler içerir. Bir maddedeki stopaj sınırını bütün gelir türlerine uygulamayın.

İki ülke iç hukukuna göre de mukim görünülüyorsa anlaşmanın tie-breaker hükümleri devreye girebilir. Permanent home, centre of vital interests, habitual abode ve nationality gibi basamakların uygulanması olgusal inceleme gerektirir. Sonucu yalnız adres veya banka hesabına bakarak ilan etmeyin.

Anlaşma çoğu durumda gelirin hiç beyan edilmeyeceği anlamına gelmez. Yabancı vergi kredisi, stopaj indirimi veya istisna için gelir, ödenen vergi ve resmi makbuzlar gerekebilir. Türkiye’deki belgenin çeviri ve kur dönüşüm gerekliliğini profesyonelle doğrulayın.

Uzmandan yalnız “hangi ülkede vergi öderim?” yanıtını istemek yerine her gelir türü için dört sonucu yazılı açıklamasını isteyin: hangi ülkede beyan edilir, kaynak ülke vergi kesebilir mi, diğer ülkede mahsup nasıl belgelenir ve son tarih nedir. Serbest çalışma veya şirket geliri varsa permanent establishment ve hizmetin nerede yürütüldüğü gibi ek olguların incelenmesi gerekebilir. Bir ücret maddesini kira, temettü veya şirket kazancına kıyas yoluyla uygulamayın.

İki ülke için tek belge takvimi tutun

Kanada T4, T5, NR4 veya diğer slip’leri; Türkiye ücret, kira, banka ve vergi kayıtlarını aynı gelir envanterinde toplayın. Her kaleme brüt gelir, kesilen vergi, ödeme tarihi, ülke ve para birimi ekleyin. Yabancı varlık bildirimlerinin gelir vergisi beyannamesinden ayrı eşikleri olabileceğini kontrol edin.

CRA veya Türk makamından mukimlik belgesi, ek form ya da açıklama istenirse hangi vergi yılına ait olduğunu kaydedin. Sosyal güvenlik anlaşması vergi anlaşması değildir; prim ve emeklilik hakları için ayrı rehberimizi okuyun. Kanada’daki ilk beyan için CRA rehberimize geçin.

Dosyanın sonunda varsayımları ayrıca listeleyin: taşınma tarihi, evin kullanım biçimi, eş ve çocukların bulunduğu ülke, çalışma yeri ve her gelir kaynağı. Bu olgulardan biri değişirse eski görüşün yeni vergi yılı için otomatik geçerli olduğunu varsaymayın. Beyanname kopyalarını ve dayanak belgelerini her ülkenin saklama kuralına uygun süre boyunca güvenli biçimde koruyun.