Kanada'da CPP, OAS ve GIS emeklilik rehberi
Katkıya dayalı CPP ile ikamete dayalı OAS'ı, gelir testli GIS'i ve kişisel tasarrufu ayrı hesaplayıp başvuru tarihlerini planlayın.
Kanada’da emeklilik geliri tek bir devlet aylığından oluşmaz. Canada Pension Plan çalışırken yapılan katkılara, Old Age Security yaş ve ikamet şartlarına, Guaranteed Income Supplement ise OAS alan düşük gelirli kişilerin yıllık gelirine bağlıdır. İşyeri emeklilik planı, RRSP, TFSA ve kişisel tasarruflar bunlardan ayrıdır.
Bu yazı genel mali bilgilendirmedir, kişisel yatırım veya vergi görüşü değildir. Tutarlar ve gelir eşikleri düzenli değişir; karar verirken Service Canada, CRA ve gerekiyorsa yetkili mali uzmandan güncel bilgi alın.
CPP ile OAS’ı aynı aylık sanmayın
Kanada’nın emeklilik gelir kaynakları sayfası, CPP’nin Kanada’da çalışan veya serbest çalışan kişilerin kazanç ve katkı geçmişine dayalı aylık ödeme olduğunu açıklar. Herkes ilan edilen azami tutarı almaz. My Service Canada Account içindeki katkı kaydı ve tahmin, kişisel plan için genel azami rakamdan daha yararlıdır.
OAS ise CPP katkısından farklı olarak Kanada’daki yasal statü ve ikamet süresine dayanır. Temel başlangıç yaşı 65’tir. Kısmi aylık, Kanada dışında ödeme ve uluslararası anlaşma kuralları kişisel ikamet kronolojisine göre değişebilir. Adres, giriş çıkış ve statü kayıtlarını saklayın.
CPP 60 yaşından başlayabilir; erken veya geç başlatma ömür boyu aylığı etkiler. OAS 65 ile 70 arasında başlatılabilir. OAS başlangıç sayfası, gecikmenin aylığı her ay yüzde 0,6 artırdığını, 70 yaşta artışın durduğunu belirtir. GIS’e uygun olanlar için OAS’ı geciktirmek yarar sağlamayabilir.
GIS gelir testini vergi beyannamesiyle bağlayın
GIS, OAS alan düşük gelirli kişiler için vergiden muaf ek ödemedir. Uygunluk yıllık kişisel gelire, eş veya common-law partner varsa birleşik gelire ve medeni duruma göre değerlendirilir. Eşik ve azami tutarı sabit bir yazıdan değil güncel GIS ödeme sayfasından kontrol edin.
Vergi beyannamesini zamanında vermemek yıllık GIS incelemesini aksatabilir. Emeklilik nedeniyle cari gelir önceki yıldan ciddi düşükse Service Canada’ya bildirim seçeneğini sorun. Evlilik, ayrılık, eşin ölümü, adres veya ülke değişikliği de ödeme ve uygunluğu etkileyebilir.
Çalışmaya devam ederken kamu aylığı almak mümkündür, fakat CPP katkısı, post-retirement benefit, GIS kazanç muafiyeti ve vergi etkisi ayrı hesaplanır. Brüt ödeme ile elde kalan net geliri karıştırmayın.
Başvuru ve kayıt planını 64 yaşından önce kurun
Otomatik kayıt bildirimi gelse bile kişisel bilgileri doğrulayın; bildirim gelmediyse başvuru gerekebilir. Kamu aylıklarına başvuru sayfası, CPP, OAS ve GIS işlemlerini My Service Canada Account, posta ve hizmet kanallarıyla ayırır.
Bir klasörde CPP contribution statement, Kanada ikamet tarihleri, statü belgeleri, medeni durum, banka, vergi beyannameleri ve işyeri planlarını toplayın. Her gelir kaynağı için başlangıç yaşı, tahmini brüt ve net tutar, enflasyon ayarı, hak sahibi ödemesi ve yurtdışında yaşama etkisini yazın.
Türkiye’deki sürelerin uygunluğa etkisi için Kanada-Türkiye sosyal güvenlik anlaşması rehberimizi okuyun. Konut bütçesi emeklilik planının parçasıysa ilk ev ve mortgage rehberine geçin.