Kanada tsunami kıyı tahliye rehberi
Güçlü veya uzun deprem, denizin çekilmesi ya da resmî uyarıda yüksek veya iç bölgeye yürüyün; kıyıya dönmeden all-clear bekleyin.
Kanada’nın özellikle Pacific kıyısında tsunami, uzak deprem uyarısıyla veya yakındaki güçlü depremden dakikalar sonra gelebilir. Güçlü veya uzun sarsıntı, denizin olağandışı çekilmesi veya yükselmesi ve kıyıdan gelen yüksek ses doğal uyarıdır. Böyle bir işarette resmî mesaj beklemeden yüksek veya iç bölgeye geçin.
Bu rehber genel acil durum bilgisidir. Yerel evacuation map, siren, Indigenous community ve emergency authority talimatı önceliklidir. Kıyıyı görmek, video çekmek veya eşyayı almak için geri dönmeyin. Hayati tehlikede güvenli yerden 9-1-1’i arayın.
Zone ve yürüyüş rotasını önceden öğrenin
Kanada hükümetinin tsunami hazırlık sayfası, doğal işaret, alert ve evacuation adımlarını açıklar. Ev, iş, school, hotel, campground ve marina’nın tsunami zone içinde olup olmadığını local authority map’inden kontrol edin. Yalnız deniz seviyesine uzaklığa bakmayın; inlet ve river boyunca dalga ilerleyebilir.
High ground, vertical evacuation structure veya zone dışı meeting point belirleyin. Araç trafiği tıkanabileceği için yürüyüş rotasını ve gereken süreyi deneyin. Bridge, landslide veya earthquake damage olasılığı için alternatif rota oluşturun. Mobility ihtiyacı olan kişi için named helper ve yedek plan kurun.
Ayakkabı, flashlight, radio, water, medication ve identification içeren taşınabilir kit tutun. Gece, yağmur ve elektrik kesintisinde route marker’ları nasıl bulacağınızı planlayın. Visitor iseniz hotel evacuation notice’ını check-in sırasında okuyun.
Deprem sonrası hemen kıyıdan uzaklaşın
Sarsıntıda önce Drop, Cover and Hold On uygulayın; durunca kıyı bölgesindeyseniz evacuation’a başlayın. Deprem rehberimiz ilk hareketi açıklar. Ayakkabı giyin, kit erişimdeyse alın; büyük eşya, araç veya aile üyesini aramak için riskli alanda beklemeyin.
Official warning, watch ve advisory terimlerini yerel sistemin açıklamasına göre yorumlayın. Siren yalnız test veya farklı hazard için çalabilir; yine de message’i resmî kanaldan doğrulayın. Telefon şebekesini aramalarla doldurmak yerine text ve out-of-area contact kullanın.
Boat’taysanız open water veya harbour kararını harbour authority ve Coast Guard talimatına göre verin. Kıyıdaki kişi tekneye gitmek için tahliye yönünün tersine hareket etmesin.
Birden fazla dalga ve all-clear riskini yönetin
İlk dalga en büyük olmayabilir ve tehlike saatler sürebilir. Water recede olduğunda kıyıya yaklaşmayın. Resmî all-clear verilene kadar zone dışında kalın. Aftershock yeni dalga veya landslide yaratabilir; radio ve alerts’i izleyin.
Dönüşte debris, contaminated water, damaged road, gas leak ve unstable structure riskine dikkat edin. Yetkilinin açmadığı yolu kullanmayın. Family reunification, missing person ve shelter kaydını reception centre üzerinden yürütün. Tahliye sonrası route, alert time, travel time ve eksik equipment’ı plan güncellemesi için kaydedin.
School, workplace ve tourism operator kendi headcount ve reunification prosedürünü önceden yazsın. Tatbikatta route’un dark, wet ve aftershock koşullarında çalışıp çalışmadığını sınayın. Coastal property insurance ve emergency accommodation kapsamını insurer’dan yazılı alın; tsunami riskini yalnız flood coverage ile eşitlemeyin.