Kanada heyelan ve landslide güvenlik rehberi
Çatlak, kayan zemin, eğilen ağaç ve ani su değişimini ciddiye alın; slope'tan ve akış yolundan uzaklaşıp yerel tahliye talimatını izleyin.
Heyelan; yoğun yağış, hızlı kar erimesi, wildfire sonrası çıplak zemin, deprem, erosion veya insan faaliyetiyle tetiklenebilir. Yavaş ground movement günler içinde çatlak yaratabilir; debris flow ise çok hızlı ilerleyebilir. Evin daha önce etkilenmemiş olması slope veya drainage riskini ortadan kaldırmaz.
Bu rehber genel afet bilgisidir. Aktif zemin hareketi, debris flow sesi, yol çökmesi, gas leak veya evacuation order varsa bölgeden güvenli yönde uzaklaşın ve yerel authority talimatını izleyin. Hayati tehlikede 9-1-1’i arayın.
Mülk ve route üzerindeki uyarı işaretlerini izleyin
Kanada hükümetinin landslide hazırlık sayfası, risk, warning signs ve emergency plan adımlarını açıklar. Ground veya foundation cracks, sticking doors, tilting trees/fences, new seepage, broken utilities ve stream flow’da ani değişikliği tarihli fotoğrafla kaydedin.
Municipal hazard map, geotechnical report, wildfire burn scar ve flood history’yi kontrol edin. Property inspection’ı yalnız surface görünümle sınırlamayın; qualified geotechnical professional gerekebilir. Drainage, retaining wall veya slope’a izinsiz müdahale etmeyin.
Ev, iş ve school için slope’tan, creek channel’dan ve debris path’ten uzak iki route belirleyin. Road closure halinde alternatif buluşma yeri kurun. Gece yüksek yağışta alert volume ve battery backup’ı test edin.
Hareket sırasında akış yolundan uzaklaşın
Rumbling, cracking trees veya hızla değişen su sesi duyarsanız kaynağı görmek için yaklaşmayın. Landslide yönüne dik ve mümkünse daha yüksek, sağlam zemine hareket edin; ancak local terrain ve authority talimatı önceliklidir. Vehicle ile flooded veya debris-covered road’a girmeyin.
Evacuation için ilaç, kimlik, phone, charger ve emergency kit’i hazır tutun. Utilities’i yalnız zaman ve güvenlik varsa, authority talimatıyla kapatın. Pet veya eşya için tahliyeyi geciktirmeyin. Neighbour’a yardım ederken kendi escape route’unuzu koruyun.
Wildfire sonrası yağışta debris flow riski yükseliyorsa forecast ve local warning’i yakından izleyin. Sel hazırlık rehberimiz su ve contaminated debris risklerini açıklar.
Dönüş ve onarımı uzman incelemesine bağlayın
All-clear verilmeden property’ye dönmeyin. Düşmüş power line, gas line, unstable ground, contaminated water ve zayıflamış structure’a yaklaşmayın. Building official, utility ve geotechnical assessment gereken alanları belirlesin. Yeni çatlağı kendiniz doldurup hareket kanıtını kapatmayın.
Hasarı güvenli mesafeden fotoğraflayın, insurer’a claim açın ve emergency accommodation receipt’lerini saklayın. Contractor licence, written scope ve engineering design’ı doğrulayın. Repair sonrası drainage, monitoring marker ve inspection reports’ı kalıcı property file’ında tutun; yeni yağışta aynı noktaları yeniden kontrol edin.
Kiracıysanız landlord ve property manager’a written notice gönderin; unsafe unit’e dönme, rent ve temporary housing haklarını yerel tenant authority’den sorun. Homeowner ise mortgage lender’ın major damage bildirim şartını kontrol etsin. Municipal order, engineer report, insurer decision ve repair approval’ını aynı chronology içinde saklayın.
Her yeni inspection tarihini property monitoring kaydına ekleyin.