Kanada'da düzenlemeye tabi meslekte lisans alma rehberi
Hemşire, mühendis veya öğretmen olarak çalışmak için göç başvurusundaki denklik yetmez. Lisansı hangi kurumun verdiğini ve ECA ile mesleki lisans arasındaki farkı açıklıyoruz.
Kanada’ya nitelikli göçmen olarak gelen çok sayıda kişi ilk yılında aynı hayal kırıklığını yaşar: göç dosyası kabul edilmiştir, diploması değerlendirilmiştir, ancak mesleğini yapamamaktadır. Bunun nedeni çoğu zaman bilgi eksikliği değil, iki ayrı sürecin birbirine karıştırılmasıdır.
ECA lisans değildir
Göç başvurusu sırasında alınan Educational Credential Assessment, diplomanızın Kanada’daki eğitim karşılığını gösterir. IRCC’nin yardım merkezindeki ilgili açıklama, ECA’nın düzenlemeye tabi bir meslekte lisans alabileceğiniz anlamına gelmediğini belirtiyor.
ECA göç puanı içindir. Mesleği yapma yetkisi ayrı bir kurumdan, ayrı bir başvuruyla alınır. Bu iki süreç aynı anda yürütülebilir ve çoğu zaman yürütülmelidir.
Lisansı kim verir?
Kanada’da mesleki yeterliğin tanınması ağırlıklı olarak eyalet ve bölgelerin sorumluluğundadır ve bu yetki yasayla meslek kuruluşlarına devredilmiştir. Yani başvuracağınız yer federal bir kurum değil, çalışmayı planladığınız eyaletteki meslek düzenleyicisidir.
Bu, aynı mesleğin Ontario ve British Columbia’da farklı koşullara tabi olabileceği anlamına gelir. Bir eyalette aldığınız lisans diğerinde otomatik geçerli olmayabilir; taşınmayı düşünüyorsanız bunu önceden hesaplayın.
Mesleğiniz düzenlemeye tabi mi?
Her meslek lisans gerektirmez. Kanada’nın uluslararası diploma bilgi merkezi CICIC’in mesleğin düzenlemeye tabi olup olmadığını bulma sayfası bu ayrımı yapmanızı sağlar.
Düzenlemeye tabi olmayan mesleklerde işveren doğrudan sizi işe alabilir; kararı piyasa verir. Düzenlemeye tabi mesleklerde ise unvanı kullanmak ve mesleği icra etmek yasayla korunur.
Süreç neye benzer?
Meslek ve eyalet fark etse de başvurular genellikle şu bileşenleri içerir: diploma ve transkriptin doğrudan kurumdan istenmesi, mesleki deneyimin belgelenmesi, dil yeterliği, mesleğe özgü sınavlar ve bazı durumlarda denetimli çalışma dönemi ya da köprü (bridging) programı.
Mühendislikte, göç için alınan değerlendirmenin lisans başvurusunda tekrar istenmesi olağandır. Federal değerlendirme raporlarında, Ontario’ya Express Entry ile gelen uluslararası eğitimli mühendislerin eğitimlerinin iki kez değerlendirilmesi gerektiği örneği veriliyor: göç sürecinde bir kurum tarafından, lisans sürecinde ise Professional Engineers Ontario tarafından. Bunu bir aksaklık değil, sistemin yapısı olarak planlayın.
Hemşirelikte tablo daha zorlu. Federal kaynaklarda atıf yapılan 2023 tarihli bir Statistics Canada çalışması, uluslararası eğitimli kayıtlı hemşirelerin yalnızca üçte birinin kendi mesleğinde çalıştığını gösteriyor. Birçok kişi eğitimini yansıtmayan rollerde çalışıyor. Bu, sürecin imkânsız olduğu anlamına gelmez; erken başlamanın ve doğru kuruma başvurmanın ne kadar önemli olduğunu gösterir.
Türkiye’den önceden hazırlanın
Kanada’ya gelmeden önce yapabileceğiniz işler süreci aylarca kısaltır. Diploma ve transkriptlerinizin üniversitenizden doğrudan gönderilebilir olduğunu teyit edin. Ders içeriklerinizi (müfredat) temin edin; denklik değerlendirmesinde sıkça istenir. Çalıştığınız kurumlardan görev tanımınızı içeren yazılar alın. Türkiye’den ayrıldıktan sonra bu belgelere ulaşmak çok daha zordur.
Uygulama kontrol listesi
- Mesleğimin hedef eyalette düzenlemeye tabi olup olmadığını CICIC üzerinden kontrol ettim.
- Düzenlemeye tabiyse, o eyaletteki yetkili meslek kuruluşunu belirledim.
- ECA’nın lisans yerine geçmediğini biliyorum.
- Lisans başvurusunun kendi belge ve sınav listesini kurumdan aldım.
- Diploma, transkript ve ders içeriklerini Türkiye’den temin ettim.
- İşveren görev tanımı yazılarımı aldım.
- Köprü programı veya denetimli çalışma dönemi gerekip gerekmediğini sordum.
- Başka bir eyalete taşınırsam lisansın taşınıp taşınmadığını öğrendim.
Kaynaklar ve güncellik
Bu yazı CICIC’in düzenlemeye tabi meslekler sayfasına, IRCC yardım merkezinin ECA açıklamasına ve Kanada hükûmetinin yabancı diploma tanıma programı değerlendirmelerine dayanır. Meslek kuruluşlarının koşulları ve sınavları değişebilir. Başvuru yapmadan önce ilgili eyaletin meslek düzenleyicisinden güncel koşulları doğrulayın. Bu yazı hukuki tavsiye değildir.
